Kernpunten
- Self-billing mag als jij en je afnemer dat vooraf afspreken en elke factuur een acceptatieprocedure doorloopt (art. 35, lid 2 Wet OB).
- Op de factuur moet 'factuur uitgereikt door afnemer' staan. De factuur staat op naam van jou als leverancier.
- Jij blijft aansprakelijk voor de juistheid van de factuur en voor de btw, ook als je afnemer te veel btw heeft berekend.
- In Peppol BIS heeft een self-billingfactuur een eigen documentcode: 389.
- Vanaf 1 juli 2030 moeten de gegevens van een self-billingfactuur bij grensoverschrijdende handel uiterlijk 5 dagen na uitreiking worden gerapporteerd.
Bij self-billing maakt je afnemer de factuur op voor wat jij levert, en dat mag als jullie dat vooraf afspreken en jij elke factuur kunt accepteren. Op de factuur staat dan "factuur uitgereikt door afnemer", en jij blijft als leverancier verantwoordelijk voor de btw. Bij e-facturatie werkt dat hetzelfde, met een eigen documentcode in Peppol.
Self-billing kom je vaak tegen bij vaste ketens: een transportbedrijf dat chauffeurs betaalt, een platform dat zelfstandigen uitbetaalt, een verwerker die afrekent met leveranciers van grondstoffen. De afnemer weet dan als eerste hoeveel er geleverd is.
Wat staat vast
De wet
| Artikel Wet OB | Regel |
|---|---|
| 34c, lid 1 | De factuur kan worden uitgereikt door jezelf, of in jouw naam en voor jouw rekening door je afnemer of een derde |
| 35, lid 2 | Facturen mogen door de afnemer worden opgemaakt als beide partijen dat vooraf zijn overeengekomen en elke factuur een procedure van aanvaarding door de leverancier doorloopt |
| 35a, lid 1, k | Op de factuur: "factuur uitgereikt door afnemer" |
| 34b, lid 2 | Bij self-billing gelden de factuurregels van het land van de levering, ook als de leverancier daar niet gevestigd is |
Wat de Belastingdienst erbij zegt
- Jij als leverancier bent aansprakelijk voor de juistheid van de factuur van je afnemer.
- Ga je niet akkoord, meld dat dan op tijd. De factuur is dan ongeldig en je moet zelf een factuur uitreiken, tenzij jullie het eens worden over een verbeterde factuur.
- De factuur moet aan alle wettelijke regels voldoen. Je afnemer gebruikt opeenvolgende nummers.
- Jij neemt de factuur op als verkoopfactuur. Je mag er een eigen volgnummer aan geven of het nummer van je afnemer gebruiken.
- Jij bent verantwoordelijk voor de betaling van de btw, "ook als dat bedrag te hoog is".
- De factuur staat op naam van degene die de dienst verricht. Een creditfactuur op naam van de afnemer is niet juist.
Self-billing als e-factuur
In Peppol BIS Billing 3.0 heeft een self-billingfactuur een eigen documentcode: 389, "Self-billed invoice", omschreven als "an invoice the invoicee is producing instead of the seller". De afnemer stuurt het bestand naar de leverancier, en niet andersom.
Praktische punten:
- Rollen. In het bestand blijft de leverancier de verkoper en de afnemer de koper. Alleen de afzender van het bericht is omgedraaid.
- Ontvangen. De leverancier moet een factuur kunnen ontvangen waarin hij zelf als verkoper staat. Niet elk pakket kan dat. Vraag het na bij je softwareleverancier.
- Acceptatie. De wet vraagt een procedure van aanvaarding. Leg vast hoe dat werkt: binnen hoeveel dagen je bezwaar maakt en hoe. Sommige pakketten en portalen ondersteunen een statusbericht terug (Invoice Response), maar dat is niet overal zo.
- Nummering. Spreek af welke nummerreeks de afnemer gebruikt, zodat die per leverancier opeenvolgend en uniek is.
Haal een ontvangen self-billingfactuur door de e-factuur-validator om te controleren of het bestand aan de norm voldoet.
Voorbeeld
Jeroen is zzp-chauffeur in Zwolle en rijdt voor een transportbedrijf. Ze hebben schriftelijk afgesproken dat het transportbedrijf maandelijks de factuur opmaakt op basis van de rittenadministratie, en dat Jeroen binnen vijf werkdagen kan reageren.
| Regel | Bedrag |
|---|---|
| 22 dagen rijden à € 135 | € 2.970,00 |
| Btw 21% | € 623,70 |
| Totaal | € 3.593,70 |
Op de factuur staan Jeroen als leverancier, het transportbedrijf als afnemer, Jeroens btw-identificatienummer en "factuur uitgereikt door afnemer". Het transportbedrijf stuurt de factuur met code 389 naar Jeroens boekhoudpakket. Jeroen ziet dat er één dag ontbreekt en meldt dat binnen de afgesproken termijn. Het transportbedrijf stuurt een creditnota en een nieuwe factuur. Hoe die creditnota eruitziet, lees je in Creditfacturen en correcties bij e-facturatie.
Let op: Jeroen moet de btw van € 623,70 zelf aangeven. Had het transportbedrijf per ongeluk een te hoog bedrag berekend, dan zou Jeroen dat volgens de Belastingdienst toch moeten afdragen.
Wat leg je vast in de afspraak?
De wet vraagt een afspraak vooraf, maar schrijft niet voor hoe die eruitziet. Leg in elk geval vast:
- dat de afnemer de facturen opmaakt, voor welke leveringen of diensten en vanaf welke datum;
- hoe en binnen welke termijn de leverancier een factuur accepteert of afwijst;
- welke nummerreeks de afnemer gebruikt;
- dat op elke factuur "factuur uitgereikt door afnemer" staat;
- wie een creditnota maakt als er iets mis is, en op wiens naam;
- via welk kanaal de factuur wordt verstuurd, bijvoorbeeld Peppol.
Wat verandert er vanaf 2030?
Voor grensoverschrijdende handel tussen bedrijven in de EU zegt de richtlijn ViDA (nieuw artikel 263, lid 1): als de factuur wordt uitgereikt door de afnemer voor rekening van de leverancier, worden de gegevens "uiterlijk vijf dagen nadat de factuur is uitgereikt of had moeten worden uitgereikt" doorgezonden. Voor een gewone factuur is dat op het moment van uitreiken. Self-billing krijgt dus iets meer tijd.
Voor binnenlandse rapportage geeft de richtlijn lidstaten dezelfde vijfdagenregel (nieuw artikel 271 ter, lid 1).
Hoe lastig self-billing technisch is, zag je in België. Daar gold na de start van de e-factuurplicht op 1 januari 2026 een aparte tolerantie voor self-billing tot en met 30 juni 2026, voor bedrijven waarvan de software nog niet klaar was. Zie Belgische klanten? Zo werkt de Belgische e-factuurplicht.
Wat is nog open
- Nederlandse uitwerking. Het kabinet wil binnenlandse e-facturatie per 1 juli 2030 en binnenlandse rapportage per 1 juli 2031. Dat is een kabinetsvoornemen (Kamerstuk 31066, nr. 1576), nog geen wet. Of Nederland de vijfdagenregel voor self-billing overneemt, staat niet in de brief.
- Wie rapporteert. De richtlijn legt de rapportage bij de belastingplichtige die de factuur had moeten uitreiken, ook als de afnemer de factuur maakt. Of de afnemer dat in Nederland voor de leverancier mag doen, en hoe, is nog niet uitgewerkt.
- Acceptatie. Hoe de wettelijke acceptatieprocedure zich verhoudt tot rapportage binnen vijf dagen, is nog open.
Begeleid je als boekhouder klanten met self-billing? Neem het mee in je checklist voor 2030. Meer over alle verplichte vermeldingen in Factuurvereisten: wat moet er op een factuur staan?.
Veelgestelde vragen
Wat is self-billing?
Self-billing betekent dat je afnemer de factuur opmaakt voor wat jij aan hem levert, in jouw naam en voor jouw rekening. Dat mag als jullie dat vooraf hebben afgesproken en jij elke factuur kunt accepteren of afwijzen.
Wat moet er op een self-billingfactuur staan?
Alle gewone factuurgegevens uit artikel 35a Wet OB, plus de vermelding 'factuur uitgereikt door afnemer'. De factuur staat op naam van de leverancier en is geadresseerd aan de afnemer.
Wie is verantwoordelijk als de btw op een self-billingfactuur niet klopt?
De leverancier. De Belastingdienst schrijft dat je als leverancier aansprakelijk bent voor de juistheid van de factuur en verantwoordelijk voor de betaling van de btw, ook als dat bedrag te hoog is.
Mag ik een self-billingfactuur weigeren?
Ja. Ga je niet akkoord, meld dat dan op tijd aan je afnemer. De factuur is dan ongeldig. Je moet dan zelf een factuur uitreiken, tenzij jullie het eens worden over een verbeterde factuur.
Werkt self-billing met Peppol?
Ja. Peppol BIS Billing 3.0 heeft een eigen documentcode voor een self-billingfactuur, 389. Of je pakket die kan maken en ontvangen, verschilt. Vraag het na bij je leverancier.
Zie je een fout? Meld het ons. efacturatiehub.nl is een onafhankelijke publicatie en is niet verbonden aan de Belastingdienst of de Rijksoverheid. De plannen kunnen nog veranderen; controleer de bronnen en de officiële informatie voordat je een beslissing neemt.