Kernpunten
- Ondernemers die uitsluitend vrijgestelde prestaties verrichten, zijn nu ontheven van de factuurplicht (artikel 34c lid 2 Wet OB 1968).
- Het kabinet wil die ontheffing bij de invoering van e-facturatie behouden en noemt scholen en ziekenhuizen als voorbeeld.
- De ontheffing geldt ook voor het vrijgestelde deel van ondernemers die zowel belaste als vrijgestelde prestaties leveren. Voor het belaste deel geldt de e-factuurplicht wel.
- Vrijgesteld is niet hetzelfde als het 0%-tarief. Wie met 0% factureert, levert belast en valt gewoon onder de regels.
- Ook vrijgestelde ondernemers ontvangen straks e-facturen van hun leveranciers.
Nee, als je uitsluitend btw-vrijgestelde prestaties levert, zoals veel zorgverleners en onderwijsinstellingen, blijft je ontheffing van de factuurplicht volgens het kabinetsplan bestaan. Je hoeft dan ook geen e-facturen te versturen. Lever je naast vrijgestelde ook belaste diensten aan ondernemers, dan geldt voor dat belaste deel vanaf 1 juli 2030 wel de e-factuurplicht. Het plan is nog geen wet.
Vrijgestelde prestaties zijn diensten of leveringen waarover geen btw wordt geheven: denk aan medische zorg, wettelijk geregeld onderwijs, kinderopvang of bepaalde sportactiviteiten. Hieronder lees je wat de regels nu zijn, wat het kabinet wil en waar je moet opletten.
De regel nu
Artikel 34c van de Wet op de omzetbelasting 1968 bepaalt wanneer je een factuur moet uitreiken. In lid 2 staat de ontheffing:
"Onder bij ministeriële regeling te stellen voorwaarden en beperkingen zijn ondernemers die uitsluitend vrijgestelde prestaties verrichten, ontheven van de verplichting ingevolge het eerste lid. De vorige volzin is van overeenkomstige toepassing op de vrijgestelde prestaties van ondernemers die zowel vrijgestelde als belaste prestaties verrichten."
De Belastingdienst vertaalt dat zo:
- Je bent niet verplicht om facturen uit te reiken voor vrijgestelde prestaties.
- Doe je het toch, dan zet je geen btw op de factuur en vermeld je dat een vrijstelling van toepassing is. Dat hoeft niet als het al blijkt uit de omschrijving.
- Lever je alleen vrijgestelde prestaties, dan doe je in de regel geen btw-aangifte en heb je geen recht op aftrek van btw.
Wat het kabinet wil
In Bijlage 1 bij de contourenbrief van 11 september 2026 noemt het kabinet de uitzonderingen die "(in eerste instantie) worden behouden". De eerste op de lijst:
"Ondernemers die uitsluitend vrijgestelde prestaties verrichten. Deze ontheffing kan tevens toepassing vinden op de vrijgestelde prestaties van ondernemers die zowel belaste als vrijgestelde prestaties verrichten. Hierbij kan gedacht worden aan scholen of ziekenhuizen."
De reden: een herziening van alle bestaande uitzonderingen zou "een aanzienlijke extra veranderopgave" zijn voor bedrijven en de Belastingdienst. Het kabinet wil uitgaan van "de huidige status quo".
Wat staat vast en wat is open
Wat staat vast (kabinetskeuze):
- De ontheffing voor vrijgestelde prestaties blijft in eerste instantie behouden.
- Er komen geen nieuwe uitzonderingen.
- E-facturatie voor binnenlandse en EU-transacties tussen ondernemers vanaf 1 juli 2030, rapportage van binnenlandse facturen vanaf 1 juli 2031.
- Alleen de Europese norm EN 16931.
Wat is nog open:
- De precieze wettekst. Het kabinet gebruikt de woorden "voor zover en indien mogelijk" en "in eerste instantie". Of er voorwaarden bij komen, is niet bekend.
- Vrijwillige facturen voor vrijgestelde prestaties. Moet een factuur die je toch uitreikt een e-factuur zijn? Daar zegt de brief niets over.
- Een latere herziening. Het kabinet schrijft dat herziening "alsnog" kan worden overwogen als uitzonderingen op langere termijn niet nodig blijken.
- Het netwerk en de rapportage. Beide nog niet uitgewerkt.
Lees de stand van het wetsvoorstel in is e-facturatie al wet?.
Gemengde ondernemers: let op het belaste deel
Veel organisaties leveren zowel vrijgesteld als belast. Dan geldt de ontheffing alleen voor het vrijgestelde deel.
| Voorbeeld | Vrijgesteld deel | Belast deel |
|---|---|---|
| Fysiotherapiepraktijk | behandelingen | verkoop van brace of sportmateriaal aan een sportschool |
| Particuliere hogeschool met erkende opleiding | wettelijk geregeld onderwijs | verhuur van zalen aan bedrijven voor congressen |
| Huisartsenpraktijk | medische zorg | keuringen of rapportages die geen zorg zijn |
Een fysiotherapeut in Amersfoort die voor € 2.400 per jaar sporttape en braces aan een fitnessclub verkoopt, moet volgens het plan voor die verkopen vanaf 1 juli 2030 een e-factuur sturen. Voor de behandelingen niet.
De grens tussen vrijgesteld en belast is soms lastig. Twijfel je, laat het dan beoordelen door je adviseur of de Belastingdienst. Dat staat los van e-facturatie, maar wordt belangrijker zodra je moet weten welke facturen onder de plicht vallen.
Vrijgesteld is niet hetzelfde als 0%
De Belastingdienst waarschuwt er zelf voor: "vrijgestelde prestaties zijn niet hetzelfde als prestaties die belast zijn met het 0%-tarief".
- Vrijgesteld: geen btw, geen aftrek, geen factuurplicht.
- 0%-tarief: belast, maar met een tarief van nul. Je hebt wel recht op aftrek en moet gewoon factureren. Bij een intracommunautaire levering moet je altijd een factuur uitreiken.
Een groothandel die met 0% naar een klant in België levert, valt dus onder de factuurplicht en vanaf 1 juli 2030 onder de Europese e-factuurplicht. Zie intracommunautaire leveringen en e-facturatie.
En de digitale rapportage?
De rapportage vanaf 1 juli 2031 gaat volgens de Kamerbrief over "binnenlandse e-facturen die zij versturen". Wie voor vrijgestelde prestaties geen e-facturen hoeft te versturen, lijkt daarover dus ook niets te hoeven rapporteren. De brief zegt dat niet met zoveel woorden, dus wacht de wettekst af. Een gemengde organisatie rapporteert volgens het plan wel over de belaste e-facturen die ze verstuurt. Welke velden dat zijn, is nog niet bekend. Zie digitale rapportage vanaf 2031.
Ontvangen doe je wel
Ook als je zelf niets hoeft te versturen, krijg je straks e-facturen binnen. Je schoonmaakbedrijf, je ICT-leverancier en je groothandel in medische hulpmiddelen vallen zelf wel onder de plicht.
Ben je een overheidsorganisatie of een andere aanbestedingsplichtige organisatie, dan moet je e-facturen in Europees formaat volgens Logius al sinds 18 april 2019 kunnen ontvangen en verwerken. Voor andere zorg- en onderwijsorganisaties is het ontvangen in de praktijk ook nodig. Zorg dus dat je crediteurenadministratie UBL-facturen kan inlezen. Lees moet je e-facturen kunnen ontvangen?.
Wat je nu kunt doen
- Breng je omzet in kaart: welk deel is vrijgesteld, welk deel belast, en welk deel gaat naar ondernemers?
- Check je facturen voor het belaste deel met de factuurcheck.
- Vraag je software- of ERP-leverancier naar ondersteuning voor versturen en ontvangen van e-facturen.
- Doe de gereedheidsscan.
Voor stichtingen en verenigingen, waar vrijstellingen vaak voorkomen, is er een apart stuk: stichtingen en verenigingen en e-facturatie.
Veelgestelde vragen
Moet ik als zorgverlener straks e-factureren?
Als je uitsluitend btw-vrijgestelde zorg levert, niet volgens het kabinetsplan. De bestaande ontheffing van de factuurplicht voor vrijgestelde prestaties blijft behouden. Lever je daarnaast belaste diensten aan ondernemers, dan geldt voor dat deel wel de e-factuurplicht.
Wat als ik een factuur stuur voor vrijgestelde diensten?
Dat mag, nu en volgens het plan ook straks. Je zet er geen btw op en vermeldt dat een vrijstelling geldt, tenzij dat al blijkt uit de omschrijving.
Is het 0%-tarief hetzelfde als vrijgesteld?
Nee. Met het 0%-tarief lever je belast, bijvoorbeeld bij een intracommunautaire levering. Dan geldt de factuurplicht gewoon, en vanaf 1 juli 2030 ook de e-factuurplicht.
Moet een school of zorginstelling e-facturen kunnen ontvangen?
In de praktijk wel, want leveranciers met een e-factuurplicht sturen ze. Overheidsorganisaties en andere aanbestedingsplichtige organisaties moeten dat sinds 18 april 2019 al kunnen.
Zie je een fout? Meld het ons. efacturatiehub.nl is een onafhankelijke publicatie en is niet verbonden aan de Belastingdienst of de Rijksoverheid. De plannen kunnen nog veranderen; controleer de bronnen en de officiële informatie voordat je een beslissing neemt.