Uitleg

UBL, SI-UBL en NLCIUS uitgelegd

UBL is de XML-taal, NLCIUS de Nederlandse invulling van de Europese norm en SI-UBL 2.0 de UBL-versie daarvan. Zo hangen de termen samen, met Peppol BIS erbij.

Gepubliceerd 5 min lezenDoor

Kernpunten

  • UBL is een XML-standaard voor zakelijke documenten en een van de twee syntaxen die de Europese norm EN 16931 toestaat.
  • NLCIUS is de Nederlandse specificatie op EN 16931 (Semantisch Model e-Factuur, versie 1.03). SI-UBL 2.0 is de vertaling daarvan naar UBL.
  • Peppol BIS Billing 3.0 is de internationale Peppol-specificatie. Ook die is een CIUS van EN 16931, met eigen Nederlandse regels.
  • Een Nederlands Peppol-accesspoint moet volgens de NPa zowel SI-UBL 2.0 als Peppol BIS Billing 3.0 ondersteunen. SI-UBL 1.2 is sinds januari 2023 niet meer in gebruik.

UBL is de XML-taal waarin een e-factuur is geschreven. NLCIUS is de Nederlandse afspraak over welke gegevens erin moeten en wat ze betekenen, bovenop de Europese norm EN 16931. SI-UBL 2.0 is die Nederlandse afspraak uitgeschreven in UBL. Daarnaast bestaat Peppol BIS Billing 3.0, de internationale variant. Op het Nederlandse Peppol-netwerk zijn SI-UBL 2.0 en Peppol BIS 3.0 allebei verplicht om te ondersteunen.

Klinkt als een soep van afkortingen. Dat is het ook een beetje. Hieronder halen we hem uit elkaar.

Drie lagen: norm, specificatie en syntax

Het helpt om een e-factuur in lagen te zien.

  1. De Europese norm (EN 16931-1) beschrijft welke gegevens een factuur kan bevatten en wat ze betekenen. Dat heet het semantisch model. Denk aan "factuurnummer", "btw-tarief" of "IBAN van de leverancier". De norm zegt niets over hoe het bestand eruitziet.
  2. Een CIUS (Core Invoice Usage Specification) maakt die norm strenger voor een bepaalde groep. Bijvoorbeeld: in Nederland moet een leverancier zijn KVK-nummer of OIN meesturen. NLCIUS en Peppol BIS Billing 3.0 zijn allebei zo'n CIUS.
  3. De syntax is de technische taal van het bestand. De Europese Commissie heeft in Uitvoeringsbesluit (EU) 2017/1870 twee syntaxen aangewezen: UBL (ISO/IEC 19845:2015) en UN/CEFACT Cross Industry Invoice (CII).

Een analyse die het ministerie van BZK liet maken, vat het zo samen: NLCIUS beschrijft alleen het semantische model, en "the syntax binding to UBL is called SI-UBL 2.0". Peppol BIS 3.0 is zowel een semantisch model als een syntaxbinding.

UBL: de taal

UBL staat voor Universal Business Language. Forum Standaardisatie noemt het "een bibliotheek van standaard zakelijke XML-documenten zoals inkooporders en facturen". Het is groot: "vrijwel niemand" gebruikt alle velden. Daarom bestaan er profielen die vastleggen welke velden je gebruikt. SI-UBL is zo'n profiel.

UBL staat bij Forum Standaardisatie op de lijst "Aanbevolen". In Nederland is UBL 2.1 de versie die je in de praktijk tegenkomt. Peppol BIS Billing 3.0 gebruikt UBL 2.1, zo blijkt uit de documenttype-aanduiding die eindigt op ::2.1.

NLCIUS: de Nederlandse afspraak

NLCIUS heet voluit "Semantisch Model e-Factuur" en staat bij Forum Standaardisatie op versie 1.03. Het is een aanvulling op EN 16931 voor gebruik in Nederland. Het uitgangspunt is dat NLCIUS "zo min mogelijk afwijkt van de Europese norm".

Beheer ligt bij de NEN Normcommissie e-facturatie. Die heeft taken overgenomen van het opgeheven Standaardisatieplatform e-facturatie (STPE). Technische vragen kun je volgens Forum Standaardisatie stellen via support@stpe.nl.

NLCIUS staat op de lijst "Verplicht (pas toe of leg uit)". Dat geldt voor e-facturen aan Nederlandse overheden en instellingen uit de (semi-)publieke sector, en voor de ontvangst daarvan. De normcommissie zegt zelf: "De NLCIUS is gericht op facturatie naar de overheid."

Een paar Nederlandse regels die je in NLCIUS terugziet:

  • De leverancier moet een KVK-nummer of OIN meesturen als identificatie (schemeID 0106 of 0190).
  • Er moet een kenmerk van de klant of een ordernummer op staan.
  • Het adres van de leverancier bevat straat, plaats en postcode.
  • De betaalwijze moet een van de codes 30, 48, 49, 57, 58 of 59 zijn.

SI-UBL 2.0: NLCIUS in UBL

SI-UBL 2.0 is de UBL-uitwerking van NLCIUS. De naam komt van Simplerinvoicing, het Nederlandse afsprakenstelsel dat per 31 december 2020 is opgeheven. Het beheer van Peppol in Nederland ligt nu bij de Nederlandse Peppolautoriteit (NPa).

Je herkent een SI-UBL 2.0-factuur aan dit CustomizationID in het bestand:

urn:cen.eu:en16931:2017#compliant#urn:fdc:nen.nl:nlcius:v1.0

Volgens de NPa is SI-UBL 1.2 verouderd en sinds januari 2023 niet meer in gebruik. Kom je in oude software nog "SI-UBL 1.2" tegen, dan is dat een signaal om bij je leverancier na te vragen.

Peppol BIS Billing 3.0: de internationale variant

Peppol BIS Billing 3.0 wordt beheerd door OpenPeppol. De actuele uitgave op 20 oktober 2026 is de "May 2026 Release". Het CustomizationID is:

urn:cen.eu:en16931:2017#compliant#urn:fdc:peppol.eu:2017:poacc:billing:3.0

Peppol BIS kent landspecifieke regels. De Nederlandse regels (NL-R-001 tot NL-R-009) worden onderhouden door de NPa. Ze lijken sterk op de harde regels van NLCIUS, met kleine verschillen om in het Peppol-model te passen.

Het verschil in één tabel

SI-UBL 2.0 (NLCIUS) Peppol BIS Billing 3.0
Basis EN 16931 EN 16931
Beheer NEN Normcommissie e-facturatie OpenPeppol, Nederlandse regels door NPa
Gebruik volgens NPa Vooral binnen Nederland Vaker internationaal, mag ook binnen Nederland
Syntax in de praktijk UBL 2.1 UBL 2.1
Creditnota NLCIUS raadt een factuur met negatief bedrag aan Apart CreditNote-document gebruikelijk
Status overheid Verplicht (pas toe of leg uit) Aanbevolen

De verschillenanalyse van BZK (versie 1.1, oktober 2022) noemt nog een praktisch verschil: NLCIUS "recommends against" een apart CreditNote-document en geeft de voorkeur aan een Invoice met negatief bedrag. Hoe je correcties straks onder de e-factuurplicht moet regelen, lees je in Creditfacturen en correcties bij e-facturatie.

Waarom dit voor jou uitmaakt

Als ondernemer kies je meestal niet zelf het formaat. Je boekhoudpakket of serviceprovider doet dat. Toch is het goed om te weten wat er gebeurt:

  • Factureer je aan de overheid? Dan moet de factuur aan NLCIUS voldoen of aan een gelijkwaardige Peppol BIS-factuur. Kijk ook naar E-factureren aan de Rijksoverheid.
  • Factureer je aan het buitenland? Peppol BIS Billing 3.0 is daar het gangbare formaat, bijvoorbeeld voor Belgische klanten.
  • Krijg je een factuur terug met een foutmelding? Vaak ontbreekt een verplicht veld, zoals het KVK-nummer of het kenmerk. Gooi het bestand in de e-factuur validator om te zien welke regel faalt.

Let ook op sectorale uitbreidingen. Voor de uitzendbranche bestaat een SETU-extensie en voor energie een SEeF-extensie. Volgens de NPa moet het CustomizationID dan alle gebruikte specificaties noemen, anders weet de ontvanger niet dat er extra velden in zitten.

Wat staat vast en wat is nog open

Wat staat vast (20 oktober 2026):

  • NLCIUS is verplicht (pas toe of leg uit) voor e-facturen aan de Nederlandse overheid.
  • Nederlandse Peppol-accesspoints moeten zowel SI-UBL 2.0 als Peppol BIS Billing 3.0 ondersteunen.
  • Het kabinet wil voor binnenlandse e-facturen vanaf 2030 alleen EN 16931 toestaan, met de twee syntaxen UBL en CII.

Wat is nog open:

  • Of de wet voor B2B een specifieke CIUS voorschrijft, zoals NLCIUS of Peppol BIS, of alleen de Europese norm.
  • Hoe NLCIUS wordt aangepast aan ViDA. De normcommissie zegt dat ze die ontwikkeling volgt.
  • Welk netwerk verplicht wordt. Daarover gaat Wordt Peppol verplicht?.

Begrippen als CIUS, syntax en CustomizationID vind je ook in onze begrippenlijst.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen UBL en SI-UBL?

UBL is de algemene XML-standaard met heel veel velden. SI-UBL 2.0 is de Nederlandse invulling: welke UBL-velden je gebruikt en welke regels gelden, volgens de NLCIUS.

Moet ik SI-UBL of Peppol BIS gebruiken?

Allebei mag. De NPa schrijft voor dat Nederlandse accesspoints beide formaten ondersteunen. SI-UBL 2.0 wordt vooral binnen Nederland gebruikt, Peppol BIS 3.0 vaker internationaal, maar Peppol BIS mag ook binnen Nederland.

Is NLCIUS verplicht?

Forum Standaardisatie heeft NLCIUS op de lijst 'Verplicht (pas toe of leg uit)' gezet voor e-facturen aan Nederlandse overheden en de (semi-)publieke sector. Tussen bedrijven onderling is NLCIUS op 20 oktober 2026 niet verplicht.

Werkt SI-UBL 1.2 nog?

Nee. Volgens de NPa is SI-UBL 1.2 verouderd en sinds januari 2023 niet meer in gebruik.

Zie je een fout? Meld het ons. efacturatiehub.nl is een onafhankelijke publicatie en is niet verbonden aan de Belastingdienst of de Rijksoverheid. De plannen kunnen nog veranderen; controleer de bronnen en de officiële informatie voordat je een beslissing neemt.